Strona głównaKontakt
Asatru Polska

Zarys mitologii germańskiej

Odin

Jak każda inna religia politeistyczna, tak i Asatru posiada bogaty i zróżnicowany panteon. Trudno go jednak dokładnie dopasować do ogólnych ram trójpodziału, który zaproponował swego czasu pionier badań tego zagadnienia francuski filolog i komparysta Georges Dumezil. Według niego w politeistycznym panteonie można wydzielić trzy rodzaje bóstw, odpowiadające strukturze plemiennej indoeuropejczykow, w której istniały trzy podstawowe grupy społeczne. Kapłanów, wojowników i rolników - czyli tych którzy rządzą i sądzą, tych którzy walczą i bronią oraz tych którzy produkują i żywią. Przy interpolacji tego na poziom boski otrzymalibyśmy trzy główne cechy - mądrość, siłę i płodność.
Problem jednak w tym, że germańscy bogowie ze swoja wielowymiarowością nie dają się w żaden sposób jednoznacznie opisać i dopasować do ogólnych schematów - tak jak chcieliby tego naukowcy ;)

Władza i mądrość, to wydawałoby się, ze jednoznacznie Odyn, wszech ojciec bogów i ludzi. Ale nie zapominajmy tez o Tyrze, który według niektórych teorii był pierwotnie najwyższym bogiem i który u Sasów (prawdopodobnie) pod imieniem Saxnot cały czas "piastował" tą funkcje.
Siła i wojowniczość to niewątpliwie Thor, ale również Odynowi i Tyrowi nie można odmówić tych cech. Obfitość i płodność przypisywana jest boskim Vanom - Feyrowi i Freyi, wiadomo jednak również, że nikt inny jak właśnie Thor, był wzywany przez rolników w rytuałach mających zapewnić urodzaj w domu ;)
i zagrodzie ... Także widzimy, że w odniesieniu do bogów nordyckich Dumezilowskie granice rozmywają się i nasi boscy krewniacy nie dają się do końca ogarnąć ludzkim rozumem i zmysłami . I tak niech lepiej pozostanie... .

W nordyckiej mitologii i religii istnieją dwie rodziny bogów.
Pierwsza z nich to Asowie. Są oni z reguły bogami identyfikowanymi z siłą, walką, wewnętrznym porządkiem, zorganizowaniem. Ich wyraźna wojowniczość i dominująca rola zdają się wskazywać na powiązania z klasą rządzącą i wojownikami, z kimś kto jest przyzwyczajony do narzucania swej woli innym. I tak właśnie odbieramy Odyna, Thora czy Tyra.. Nawet boginie pochodzące z tego rodu są zdecydowanie władcze - np. Frigg, która opiekuje się całą dziedziną życia domowego i rodzinnego patronując zamężnym kobietom. I to właśnie oznaką niczego innego jak domowej władzy tych ostatnich, były klucze noszone przez nie u pasa.

Thor

Do drugiego rodu nalezą Wanowie kojarzeni z Njordem i Nerthus. Wśród nich królują dostatek, kult płodności, obfitość, dobrobyt. Ich domeną są dary ziemi, płody rolne i samo rolnictwo. Tak jak w nazwie Asów doszukiwano się źródłosłowu ans - starogermańskiego określenia słupa, pala , wiążąc to z kultem drewnianych idoli symbolizujących bóstwo i znajdowanych w miejscach ofiarnych pochodzących z wczesnej epoki żelaza - tak w przypadku Wanów, ich nazwę łączono ze staroindyjskim słowem vanas (żądza, pożądanie ) lub staronordyckim vaen (piękny).
I mimo, że obydwa określenia niewątpliwie się w pewien sposób uzupełniają ;) nie można twierdzić ze Wanowie są jedynie pacyfistycznie nastawionymi płodnymi i pięknymi bóstwami rolniczymi. Wojna obydwu boskich rodów - wojowniczych Asów i zdecydowanie bardziej od nich pokojowych Wanów nie przyniosła wygranej żadnej ze stron. Zakończyła się rozejmem i wymianą zakładników a później pokojem - wiec należny przyjąć ze siły były wyrównane ;)

Z powodu tej wojny opisywanej w nordyckich mitach próbowano stworzyć teorie wg. której boscy wojownicy należeli do panteonu indoeuropejskich przybyszów, zaś bóstwa rolnicze były wcześniejszymi bogami "ludności megalitycznej" zamieszkującej Europę.
Pomysł niewątpliwie interesujący, pamiętajmy jednak ze motyw walki rożnych boskich rodów pojawia się nie tylko w mitologii europejskiej. Dlatego współcześnie interpretuje się go raczej, jako echo konfliktu wewnętrznego pomiędzy antagonistycznymi grupami społecznymi - wojownikami i rolnikami.

Asatru Polska
FB_Link

Opracowanie graficzne: Vrede Wyrd
Administracja: Ulf Hedin
Wsparcie techniczne: Isleen Ruadh